Home  I  Residence I  Exhibition/Projects Education  I  Film  I  Publications  I  People  I  Earth  I  about  I  contact     

z o r

changing of traffic movement

 

"6,28" Spośród wszystkich przestrzeni publicznych dworce kolejowe i towarzyszący im ruch, niejednorodność, stała obecność ludzi czynią z nich sfery wyjątkowo atrakcyjne dla sztuki. Dworzec Warszawa Wschodnia, miejsce realizacji projektu "6,28", to przestrzeń dodatkowo inspirująca ze względu na przeobrażenia, którym podlegał przez lata i planowaną odnowę, nieuchronną zmianę tożsamości. Idea zmiany przyświeca Grzegorzowi Drozdowi i Alicji Łukasiak działającym jako artystyczny projekt Zmiana Organizacji Ruchu, w skrócie ZOR. Zmiana organizacji ruchu oznacza naruszenie starego porządku, propozycję nowych rozwiązań, zmianę przyzwyczajeń. Taki właśnie wywrotowy charakter mają akcje miejskie inicjowane przez ZOR i odnoszące się do różnych aspektów życia we współczesnej Warszawie. Ich projekt "6,28" polega na umieszczeniu neonów w różnych punktach Dworca Warszawa Wschodnia. W hali głównej krzyżują się dwie neonowe linie, z których dłuższa, sześćdziesięciometrowa biegnie wzdłuż, a dwudziestometrowa w poprzek hali. Linie zakończone są strzałkami na obu końcach oraz umieszczoną po środku liczbą wymiarową. Białe neony są jak linie wymiarowe z rysunku technicznego przeniesionego w trzeci wymiar. Matematyczne mierzenie i liczenie było inspiracją dla wielu artystów - Romana Opałki czy Ryszarda Winiarskiego. "Wydobywanie" przestrzeni poprzez odmierzanie jej było pomysłem amerykańskiego konceptualisty Mela Bochnera. W latach 60-tych mierzył on ściany i zaznaczał na nich czarną taśmą odcinki opatrzone wymiarami tworząc wielkoskalowe diagramy pokoi. ZOR, stosując gesty z zakresu konceptualizmu, wkracza w przestrzeń publiczną. Neonową instalacją site specific wychodzi poza konceptualizm w obszar sztuki zaangażowanej. Co odmierzają neonowe linie w dworcowej hali? W mieście neony przynależą do sztuki użytkowej, mają informować, reklamować i/lub ozdabiać. Ascetyczna forma neonów z projektu "6,28" nie spełnia raczej funkcji ozdobnych, a przekaz, który ze sobą niosą jest tautologią i nie ma na celu rzeczywistego informowania. Liczba "6,28" pojawiająca się w tytule projektu nie odnosi się zresztą do żadnej konkretnej odległości. A jednak każda forma coś opowiada i można chyba przyjąć, że te neony przede wszystkim zaznaczają, uwypuklają architekturę dworca zaprojektowanego przez Arseniusza Romanowicza i oddanego do użytku w 1969 roku. Wówczas dworzec Warszawa Wschodnia uważany była za jeden najnowocześniejszych i najpiękniejszych budynków stolicy, a nawet nadano mu tytuł Mistera Warszawy. Architektura dworca to wcielenie najważniejszych cech modernizmu - wyczucia przestrzeni i funkcjonalności, a wyraziście zarysowana konstrukcja, choć ogromna, sprawia wrażenie lekkości. Minimalistyczny budynek Dworca Wschodniego to tak zwana architektura "nienarzucająca się", funkcjonalistyczna, której forma jest wynikiem projektowanej funkcji budynku. W tym przypadku prosty neon ma kierować uwagę zabieganych podróżnych ku tej modernistycznej geometrii. Wydobywa urodę architektury, która jest harmonijnym opakowaniem dla monumentalnej przestrzeni wspólnej. Gest ZOR można rozumieć jako obronę tej zaniedbywanej przez długie lata architektury, która lada moment zostanie poddana modernizacji. Można też widzieć w nim pierwsze przygotowania, pomiary przed planowanym remontem dworca. Tożsamość tego miejsca to kulminacja pośpiechu i tymczasowości, zderzenie ludzi z różnych środowisk. Przestrzeń, którą jedni starają się jak najszybciej opuścić, podczas gdy dla innych stała się domem. Projekt "6,28" w zatłoczonym holu głównym ma formę klamry spinającej tę na pozór demokratyczną przestrzeń wspólną, w której spotykają się ludzie mieszkający wiele kilometrów od siebie. Podróżowanie jest przemierzaniem pewnych odcinków w przestrzeni, a dworzec jest początkowym i końcowym punktem odcinka podróży. Strzałki na końcach neonów są niczym drogowskazy dla podróżnych. Prostą, konceptualną ingerencją ZOR porusza różne kwestie - przestrzeni publicznej jako tygla ludzkiego, motywu podróży, a zwłaszcza kwestię architektury. Było to możliwe dzięki otwartości PKP, które odważyło się na współpracę z artystami i to co więcej - jeszcze przed dokonaną zmianą. A może ona już trwa? Justyna Kowalska

6,28 In comparison to other public places railway stations with their atmosphere of human diversity and mobility seem exceptionally attractive to artistic undertakings. Warszawa Wschodnia Railway Station, where the 6,28 project (2009 / 2010) was carried out, is even more inspiring with regard to spacial metamorphoses the building went through over the years as well as the planned renovation works which will bring about an inevitable identity change. It is exactly the idea of change that defines the artistic practice of Grzegorz Drozd and Alicja Łukasiak working together within the ZOR project (Change of Traffic Flow). The change of traffic flow entails the violation of the old order, the proposition of new solutions and the change of old habits. City actions initiated by ZOR, referring to a variety of aspects of life in contemporary Warsaw, are characteristic for this subversive strategy. Within the 6,28 project a number of neons have been installed in different places at Warszawa Wschodnia Railway Station. In the main hall two neon lines cross each other; the 60-meter one goes along and the other one of 20 meters in length across the hall. They end with arrows at both sides and have a measuring number in the middle. The white neons look like measuring lines from a technical drawing in the third dimension. The fact is that mathematical measurement and calculation were inspirational to many artists, for example Roman Opałka or Ryszard Winiarski. To highlight new aspects of space by means of measurements was the idea of an American conceptual artist Mel Bochner. In the 60's he used to measure walls and mark the sections with a black scotch and measuring numbers, which would create large-scale diagrams of rooms. Taking use of conceptual gestures, ZOR enters the public space. Their site-specific neon installation goes beyond conceptualism and into the area of engaged art. What measurements are taken by neon lines in the railway station hall? City neons, which belong to applied arts, are supposed to inform, advertise and/or decorate. The formally ascetic neon installation 6,28 does not have the function of ornamentation yet. Moreover, the message it conveys is tautological - it is not to inform either. The title number 6,28 does not refer to any particular distance. And yet each form tells something and we might agree upon the fact that these neons mostly emphasize the architecture of the station designed by Arseniusz Romanowicz and opened to the public in 1969. The minimalist building of Warszawa Wschodnia Railway Station represents the so-called "unimposing" architecture of which the functionalist form results from the very purpose of the building. In this case a simple neon is to draw rushing travelers' attention to modernist geometry. It enhances the beauty of this architecture, a harmonious container for the monumental public space. ZOR's gesture may be seen in terms of defence of the architecture neglected for so many years, which will be modernized in a while. It could be also perceived as the first stage of preparations and measurements taken before renovation works at the station. The place's identity is defined by the culmination of rush and temporariness, and the clash between people of different backgrounds. The space some of them want to leave as fast as possible has become a home to the other ones. The 6,28 project located in a crowded main hall brings together all the aspects of the apparently democratic public space where people living hundreds of kilometers away from each other meet. Traveling means moving along sections in space, and the railway station may be both a starting and an ending point of the journey. The neon arrows are like signposts to travelers. With their uncomplicated conceptual intervention ZOR has managed to touch upon a variety of issues: public space as human diversity, the motif of a journey and, in particular, architecture.   Justyna Kowalska

,,6,28,, Grzegorz Drozd, Alicja Łukasiak Warsaw East Railway Station, 2009/2010

6,28 neon, Grzegorz Drozd, Alicja Łukasiak Warsaw East Railway Station, 2009/2010

Thanks to the financial support of the Capital City of Warsaw, Polish Railways

copyright © ZOR 2003-2013 All rights resereved